تحلیل محتوای تطبیقی سه نسل کتاب کار و فناوری پایه‌ی ششم ابتدایی بر اساس مؤلفه‌های شایستگی‌های دیجیتال و فناورانه
کد مقاله : 1451-6THEEPCK
نویسندگان
فاطمه رنجبرکهن *
دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان البرز
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تحلیل محتوای تطبیقی سه نسل کتاب «کار و فناوری» پایه‌ی ششم ابتدایی (نسخه‌های ۹۲–۹۱، ۹۶–۹۵ و ۱۴۰۳–۱۴۰۲) انجام شد تا میزان توجه محتوایی به شایستگی‌های دیجیتال و فناورانه سنجیده شود. روش مطالعه تحلیل محتوای کمی-توصیفی و بهره‌گیری از تمام‌شماری کتاب‌ها بود؛ واحدهای تحلیل جمله، پاراگراف، تصویر و فعالیت تعریف شد و ابزار جمع‌آوری داده‌ها یک فهرست‌وارسی محقق‌ساخته مبتنی بر سه بُعد نظری (ماهیت سواد دیجیتال، رویکرد حل مسئله و طراحی، اخلاق و زیست‌بوم فناوری) بود. داده‌ها با شمارش فراوانی شاخص‌ها کدگذاری و تحلیل توصیفی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سیر تحولی از تمرکز بر «سواد ابزاری» و ایمنی فیزیکی در نسل نخست، به تقویت «تفکر رایانشی» و «تفکر طراحی» در نسل‌های بعدی میل کرده است؛ در عین حال، «فناوری‌های نوظهور» تنها در ویرایش اخیر حضور یافته و «امنیت سایبری» و پرداخت عمیق به اخلاق فناوری در همه‌ی نسل‌ها ناپایدار و ضعیف باقی مانده‌اند. همچنین سهم پروژه‌محوری و ایمنی فیزیکی در ویرایش جدید کاهش یافته است. نتایج حاکی از نیاز به گنجاندن هدفمند واحدهای آموزش امنیت سایبری، تعمیق مباحث اخلاق فناوری، توسعه‌ی پروژه‌های متناسب با فناوری‌های نوظهور و ایجاد سازوکار بازنگری دوره‌ای محتوای درسی است.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، کتاب کار و فناوری،پایه‌ی ششم ابتدایی، شایستگی‌های دیجیتال، امنیت سایبری، فناوری‌های نوظهور
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی