| دیالوگ و پرورش تفکر: مطالعهای تجربی درباره تأثیر آموزش مبتنی بر دیالوگ بر تفکر انتقادی دانشآموزان ابتدایی |
| کد مقاله : 1336-6THEEPCK |
| نویسندگان |
|
رضا حق ویردی *1، ابوالفضل احسانی2 1گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران 2دکتری روانشناسی تربیتی، مدرس دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| تفکر انتقادی یکی از بنیادیترین مهارتهای قرن بیستویکم است که نقش کلیدی در رشد شناختی، اجتماعی و اخلاقی کودکان ایفا میکند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر دیالوگ بر رشد تفکر انتقادی دانشآموزان ابتدایی شهر همدان بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی است و از نظر روششناختی شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل همه دانشآموزان دوره ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی1402–۱۴۰۱ بود. روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای بود که ابتدا نمونه اولیه انتخاب شد و در نهایت۳۰ دانشآموز (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل) با رضایت والدین در پژوهش شرکتکردند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقهای، برنامه آموزشی مبتنی بر دیالوگ (بر اساس بسته آموزشی «اصول دیالوگ» نیستانی) را دریافتکرد؛ گروه کنترل هیچ مداخلهای نداشت. ابزار پژوهش پرسشنامه تفکر انتقادی واتسون–گلاسر (۸۰ گویه با پنج خردهمقیاس استنباط، شناسایی مفروضات، تعبیر، تحلیل و ارزیابی دلایل) بود. دادهها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی شامل تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون t مستقل تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر دیالوگ بر تفکر انتقادی اثر معنادار دارد (Pillai’s Trace = 0/79, F(1,20)= 29/43, p<0/001). همچنین مقایسه میانگینها بیانگر بهبود معنادار مولفههای استدلال، پرسشگری، تحلیل و ارزشیابی درگروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود(p < 0.01). بر این اساس میتوان نتیجهگرفت که آموزش مبتنی بر دیالوگ روشی مؤثر برای ارتقای مهارتهای تفکر انتقادی در کودکان ابتدایی است و پیشنهاد میشود در برنامههای درسی بهکار گرفته شود. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش مبتنی بر دیالوگ،تفکر انتقادی ،کودکان، آموزش ابتدایی، پرورش تفکر |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |