| تحلیل کتابشناسی روندهای پژوهشی تفکر انتقادی در آموزش ریاضی ابتدایی: از دادههای جهانی تا منابع ایرانی، همراه با پیشنهادهای عملی |
| کد مقاله : 1170-6THEEPCK |
| نویسندگان |
|
ارزو حسینی *1، فاطمه ملاح2، احمد مسجدی پور2 1دانشگاه فرهنگیان 2Department of Mathematics, Farhangian University |
| چکیده مقاله |
| زمینه و هدف: تفکر انتقادی به عنوان یکی از مهارتهای کلیدی در آموزش ریاضی ابتدایی، نقش مهمی در توسعه تواناییهای شناختی دانشآموزان ایفا میکند و شامل فرآیندهایی مانند تحلیل، ارزیابی و ترکیب اطلاعات ریاضی است. این پژوهش با هدف بررسی روندهای پژوهشی جهانی و محلی در این زمینه از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، روش: از روش بیبلیومتریک ترکیبی کمی و کیفی استفاده کرده است. دادهها از پایگاههای اسکوپوس (۱۴۸ سند مرتبط با تفکر انتقادی در آموزش ریاضی از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳)، وب آف ساینس (۳۰۰ سند مکمل) و پایگاههای ایرانی مانند اس آی دی و نورمگز (حدود ۱۰ سند کلیدی) استخراج شد. یافتهها: تحلیل کمی نشاندهنده افزایش انتشارات از ۲۰۱۹ (۲۴ سند) تا ۲۰۲۰ (۳۲ سند) با اوج استنادها در ۲۰۲۰ (۷۷۸ استناد) و ثبات نسبی تا ۲۰۲۳ (۳۱ سند) است، در حالی که پیشبینی برای ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کاهش جزئی را نشان میدهد. کلمات کلیدی پرتکرار شامل «تفکر انتقادی» (۵۱ رخداد)، «مهارتهای تفکر انتقادی» (۶ رخداد) و «آموزش ریاضی» (۳۹ رخداد) میشود. تحلیل کیفی تمهای اصلی را شامل روشهای تدریس مبتنی بر مسئله (۴۰%)، تحلیل کتابهای درسی (۳۰%) و ارزیابی مهارتهای دانشآموزی (۳۰%) شناسایی کرد، با مثالهای عملی بهبودیافته مانند استفاده از فعالیتهای ۱۰ دقیقهای برای حل مسائل واقعی (مانند محاسبه مساحت اتاق با ابزارهای دستورزی) برای تقویت تفکر انتقادی در دانشآموزان پایه چهارم، یا سناریوهای حل مسئله مانند مدیریت بودجه خانواده برای ارزیابی تصمیمگیری ریاضی. نتیجهگیری: سهم منابع ایرانی حدود ۱۰ سند است که عمدتاً بر تحلیل کتابهای درسی و مقایسه با استانداردهای بینالمللی تمرکز دارند،. |
| کلیدواژه ها |
| تفکر انتقادی، آموزش ریاضی ابتدایی، تحلیل کتابشناسی، منابع ایرانی، رویکردهای واقعیگرایانه ریاضی، مثالهای عملی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |