تحلیل زبانی و ادبی متونی منتخب از فارسی چهارم ابتدایی در چارچوب PCK
کد مقاله : 1165-6THEEPCK
نویسندگان
علی محمد سهراب نژاد *1، یاسر سنایی2، مهدی احمدی خواه3
1عضو گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان ایلام
2مدرس دانشگاه فرهنگیان
3عضو گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان استان ایلام
چکیده مقاله
آموزش زبان فارسی در دوره ابتدایی، فراتر از تقویت مهارت‌های خواندن و نوشتن، بستری برای پرورش هویت فرهنگی، اخلاقی و تفکر علمی کودکان فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل زبان‌شناختی و ادبی سه متن منتخب از کتاب فارسی چهارم دبستان (نسخه رسمی سال ۱۴۰۲) در چارچوب دانش پداگوژی محتوا (PCK) و با روش کیفی و توصیفی-تحلیلی انجام شد. پژوهش به پرسش‌هایی چون: ویژگی‌های زبانی و ادبی هر متن چیست؟ این ویژگی‌ها چه ظرفیت‌هایی برای آموزش در چارچوب PCK دارند؟ و تحلیل این متون چگونه به ارتقای دانش و توانایی معلمان در تدریس مؤثر زبان فارسی کمک می‌کند؟ پاسخ داد. یافته‌ها نشان داد که هر متن با ویژگی‌های خاص خود فرصت‌های آموزشی متفاوتی ایجاد می‌کند: «آرش کمان‌گیر» با واژگان کهن و ساخت نحوی مرکب، دستور زبان و هویت ملی را تقویت می‌کند؛ «ادب از که آموختی؟» با تمثیل‌های اخلاقی ساده و پرمعنا، آموزش اخلاق و خلاقیت زبانی را تسهیل می‌کند؛ و «پرسشگری» با واژگان علمی و تصاویر استعاری، پرسشگری علمی و تخیل ادبی را پرورش می‌دهد. تحلیل این ویژگی‌ها در چارچوب PCK نشان داد که معلمان می‌توانند با رویکرد تلفیقی، زبان، ادبیات، اخلاق و علم را هم‌زمان آموزش دهند.
کلیدواژه ها
PCK،زبان‌شناسی، فارسی ابتدایی چهارم، آموزش ابتدایی، آرش کمان‌گیر، ادب از که آموختی، پرسشگری
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی