مطالعه تطبیقی ساختار توسعه دانش آموزش محتوا (PCK) معلمان ابتدایی در ایران و کشورهای آسیایی پیشرو
کد مقاله : 1122-6THEEPCK
نویسندگان
عصمت مطهرنژاد *
استادیار، گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش ابتدایی به‌عنوان زیربنای توسعه جوامع بشری، نیازمند معلمانی است که علاوه بر دارا بودن دانش محتوا، از دانش آموزش محتوا نیز باید برخوردار باشند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی(بر اساس مدل چهار مرحله‌ای بردی) ساختار توسعه دانش آموزش محتوا یا PCK معلمان ابتدایی در ایران با سه کشور آسیایی پیشرو -چین، ژاپن و سنگاپور- بر اساس مدل‌های نوین PCK و ارائه پیشنهادات سیاستی برای بهبود آموزش معلمان در ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تطبیقی-تحلیلی انجام شده و داده‌های پژوهش از طریق تحلیل سیستماتیک اسناد سیاستی، گزارش‌های بین‌المللی و مقالات علمی معتبر شامل 20 مطالعه (2025–2000) جمع‌آوری شد. چارچوب نظری پژوهش بر پایه نظریه بنیادین لی شولمن (1986) و مدل‌های مفهومی مگنوسون و همکاران (1999) استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ایران علیرغم پیشرفت‌های ساختاری (مانند تأسیس دانشگاه فرهنگیان)، هنوز از یک سیستم یکپارچه، سیستمیک و فرهنگ‌محور برای توسعه PCK معلمان برخوردار نیست. در مقابل، چین با سیستم تحقیق و تدریس، ژاپن با رویکرد درس پژوهی و سنگاپور با مدل یکپارچه، ساختارهای نهادی قوی، فرآیندهای توسعه حرفه‌ای در حال خدمت و بافت‌های فرهنگی حمایت‌گر را برای تقویت PCK معلمان ایجاد کرده‌اند. بر اساس یافته‌ها، پیشنهادات سیاستی در سه سطح ساختاری (تقویت نقش دانشگاه فرهنگیان و ایجاد شبکه مربیان)، فرآیندی (ادغام درس پژوهی در مدارس) و فناورانه (تقویت TPACK ) ارائه شده است. این پژوهش بر این نتیجه استوار است که توسعه پایدار PCK معلمان نیازمند یکپارچه‌سازی سیاست‌های نهادی، فرآیندهای یادگیری مشارکتی و بافت‌های فرهنگی حمایت‌گر است.
کلیدواژه ها
آموزش معلمان ابتدایی، توسعه حرفه‌ای معلمان، دانش آموزش محتوا (PCK)، سیاست‌گذاری آموزشی، مطالعه تطبیقی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی